Wat is netcongestie?
Netcongestie betekent dat het stroomnet in een gebied op bepaalde momenten vol of bijna vol zit. Er is dan niet genoeg capaciteit om al het gevraagde vermogen te transporteren. Door de groei van zonnepanelen, warmtepompen, laadpalen en de elektrificatie van bedrijven komt dat in steeds meer delen van Nederland voor.
Afname en teruglevering
Netcongestie heeft twee kanten:
- Afname — stroom van het net halen, bijvoorbeeld voor een warmtepomp, inductiekoken of een laadpaal.
- Teruglevering — stroom aan het net leveren, bijvoorbeeld met zonnepanelen.
Een gebied kan vol zitten voor teruglevering terwijl er voor afname nog ruimte is, of andersom. Daarom toont het Huis-Kompas rapport beide.
Wat betekent het voor een huishouden?
De wachtlijst geldt niet alleen voor bedrijven. Sinds 1 juli 2026 komen in gebieden waar het stroomnet vol zit ook huishoudens op de wachtlijst als ze een nieuwe of zwaardere aansluiting aanvragen, bijvoorbeeld van 1-fase naar 3-fase. Woningen krijgen daarbij voorrang op bedrijven zonder maatschappelijke functie, maar blijven afhankelijk van de ruimte op het net. In volle regio's kan de wachttijd maanden tot jaren zijn. Wat dat betekent voor een woning:
- Zonnepanelen — in wijken met veel panelen kan de spanning op zonnige dagen zo hoog oplopen dat de omvormer tijdelijk uitschakelt. Je levert dan minder terug.
- Warmtepomp en laadpaal — vaak volstaat de huidige aansluiting. Heb je toch een zwaardere aansluiting nodig, dan kom je in een vol gebied op de wachtlijst. Vraag bij je netbeheerder na hoe lang dat duurt, zeker als je een woning koopt waar je dit van plan bent.
- De toekomst — netbeheerders breiden het net uit, maar dat kost jaren. De situatie op een adres kan in de loop van de tijd dus veranderen.
Het einde van de salderingsregeling
Per 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling voor zonnepanelen. Daarna telt vooral hoeveel zonnestroom je zelf direct gebruikt. Stroom die je terug levert, kun je dan niet meer wegstrepen tegen stroom die je van het net haalt. Juist in wijken waar het net vol zit voor teruglevering is het slim om daar rekening mee te houden.
In het woningrapport
Huis-Kompas toont per adres de status voor afname en teruglevering, per netbeheerder, samen met het energielabel en de openbare laadpunten in de buurt. Bekijk het voorbeeldrapport of lees meer over onze bronnen.
Netcongestie is een van de punten uit de huis kopen checklist, naast het bestemmingsplan, het energielabel en de lokale lasten.